Wilt u zelfstandig wonen, maar wel dicht bij familie blijven? Dan kan een familiewoning op het erf van familie een interessante oplossing zijn. Zeker nu er nieuwe regels aankomen die het in bepaalde situaties eenvoudiger moeten maken om extra woonruimte op eigen erf te realiseren.
Naar verwachting wordt het vanaf 1 juli 2026 onder voorwaarden mogelijk om een familiewoning vergunningvrij te plaatsen bij een bestaande woning. Dat betekent dat er in sommige situaties geen omgevingsvergunning nodig is en dat een mantelzorgverklaring niet verplicht is. Toch betekent dit niet dat iedere familiewoning automatisch geplaatst mag worden. De plek op het perceel, de beschikbare ruimte, de familieband en de bouwregels blijven belangrijk.
Meer weten over de mogelijkheden? Vraag vrijblijvend onze gratis brochure aan.
Turn-key oplevering, dus volledig zorgeloos
Vakkundig advies door jarenlange ervaring
Volledig maatwerk en productie in eigen fabriek
Een familiewoning vergunningvrij plaatsen betekent dat u in bepaalde situaties geen omgevingsvergunning hoeft aan te vragen voor het plaatsen van de woning. Dit kan het traject eenvoudiger maken, omdat er minder procedures nodig zijn voordat de woning gerealiseerd kan worden.
Wel blijft het belangrijk om goed te controleren of uw situatie aan de voorwaarden voldoet. Een familiewoning moet bijvoorbeeld passen binnen de regels voor het perceel en mag niet zomaar overal worden geplaatst. Vooral de ligging op het erf, de grootte van de woning en het gebruik door familieleden spelen hierbij een belangrijke rol.
De vraag naar passende woonruimte is groot. Veel senioren willen graag zelfstandig blijven wonen, maar kijken alvast vooruit naar de toekomst. Tegelijkertijd vinden jongere familieleden het steeds lastiger om een betaalbare woning te vinden. Een familiewoning op eigen erf kan dan een praktische tussenoplossing zijn.
Met een familiewoning blijft iemand zelfstandig wonen, met voldoende privacy en comfort. Tegelijkertijd is familie dichtbij. Dat kan prettig zijn voor nu, maar ook handig wanneer er later meer ondersteuning nodig is. Juist daarom krijgt deze woonvorm steeds meer aandacht binnen de plannen om het woningtekort terug te dringen.
Het wetsvoorstel familiewoning is onderdeel van de Wet versterking regie volkshuisvesting. Deze wet is bedoeld om de woningbouw te versnellen en extra woonruimte eenvoudiger mogelijk te maken. Binnen deze ontwikkeling krijgt ook de familiewoning een plek.
Waar voorheen vooral de mantelzorgwoning bekend was, ontstaat er naar verwachting meer ruimte voor familiewoningen zonder dat er direct sprake hoeft te zijn van een zorgsituatie. Dat is een belangrijk verschil. Een familiewoning kan daardoor interessant zijn voor families die vooruit willen kijken, bijvoorbeeld omdat zij dichtbij elkaar willen wonen, zelfstandigheid willen behouden of alvast willen voorsorteren op toekomstige woonbehoeften.
Een familiewoning kan alleen vergunningvrij zijn wanneer aan de geldende voorwaarden wordt voldaan. Zo moet de woning meestal op het achtererfgebied van een bestaande woning worden geplaatst. Ook moet de woning bedoeld zijn voor familieleden die binnen de regeling vallen.
Daarnaast blijven er regels gelden voor de afmetingen, de beschikbare ruimte op het perceel en de manier waarop de woning wordt gebruikt. Een familiewoning is dus geen gewone tweede woning en ook geen woning die zomaar aan derden verhuurd mag worden. Het blijft een woonoplossing die verbonden is aan de hoofdwoning en het familiegebruik.
Een familiewoning op erf biedt de mogelijkheid om zelfstandig te wonen, zonder volledig los te komen van de vertrouwde omgeving. De woning kan worden ingericht als volwaardige woonruimte, met een eigen woonkamer, slaapkamer, keuken, badkamer en entree.
Dat maakt een familiewoning geschikt voor verschillende situaties. Denk aan ouders die kleiner en toekomstbestendig willen wonen, kinderen die moeilijk een eigen woning vinden of familieleden die graag dichtbij elkaar wonen zonder privacy te verliezen. Zo ontstaat een woonvorm waarin zelfstandigheid en verbondenheid samenkomen.
Een familiewoning lijkt op een mantelzorgwoning, maar er is een belangrijk verschil. Bij een mantelzorgwoning staat de zorgsituatie centraal. Er moet sprake zijn van mantelzorg of een duidelijke zorgbehoefte. Bij een familiewoning hoeft dat naar verwachting niet altijd het geval te zijn.
Daardoor kan een familiewoning voor meer mensen interessant worden. Niet omdat er direct zorg nodig is, maar omdat families slim willen omgaan met de ruimte die zij hebben. Bijvoorbeeld om voorbereid te zijn op de toekomst, om woonruimte te creëren voor een familielid of om samen op één erf te wonen met behoud van zelfstandigheid.
Ook wanneer een familiewoning vergunningvrij lijkt, is een goede controle vooraf belangrijk. Er kunnen namelijk uitzonderingen gelden. Denk aan een monumentaal pand, een beschermd stads- of dorpsgezicht, een afwijkende bestemming, beperkte ruimte op het perceel of regels rondom veiligheid en omgeving.
Daarnaast is het belangrijk om vooruit te kijken. Wie gaat er wonen? Past de woning op het achtererf? Hoe wordt de woning aangesloten? Wat gebeurt er wanneer de bewoner later verhuist? Door deze vragen vooraf te bespreken, voorkomt u verrassingen en weet u beter waar u aan toe bent.
Omdat de regels rondom de familiewoning in ontwikkeling zijn, is dit een goed moment om u te oriënteren. U hoeft nog niet precies te weten welke woning u wilt of hoe alles geregeld moet worden. Het begint met inzicht krijgen in de mogelijkheden op uw perceel.
Bij Mantelzorgwoningen.nl denken we graag met u mee. We kijken naar uw woonwensen, uw situatie en de mogelijkheden op het erf. Zo krijgt u een duidelijk beeld van wat er kan, waar u rekening mee moet houden en welke stappen logisch zijn wanneer u een familiewoning wilt laten bouwen.
Wilt u weten of een familiewoning vergunningvrij mogelijk is in uw situatie? Vraag vrijblijvend meer informatie aan of plan een afspraak. Wij helpen u graag verder.
Op ons showterrein kunt u verschillende inspiratiemodellen van familiewoningen, de mogelijkheden en de kwaliteit zelf ervaren. Wilt u meer informatie over een familiewoning of wilt u een afspraak maken? Wij helpen u graag.
Veelgestelde vragen
Een familiewoning kan aanvoelen als een grote stap. Daarom informeren en begeleiden wij u tijdens het volledige traject. Hieronder vindt u antwoorden op veelgestelde vragen over familiewoningen. Staat uw vraag er niet tussen? Neem dan gerust contact met ons op.
Wat is een familiewoning?
Een familiewoning is een zelfstandige woning op het erf van familie. U beschikt over uw eigen woonruimte, voorzieningen en privacy, terwijl uw familie dichtbij woont. Deze woonvorm is geschikt voor senioren én jongere familieleden die zelfstandig willen wonen, zonder dat er sprake hoeft te zijn van een zorgsituatie.
Wat zijn de regels voor een familiewoning?
De regels voor familiewoningen zijn volop in ontwikkeling. Welke mogelijkheden er zijn, hangt onder andere af van uw perceel, de woning en het beleid van uw gemeente. Daarom kunnen we op dit moment nog niet precies aangeven wat in iedere situatie is toegestaan.
Wij volgen de landelijke en gemeentelijke ontwikkelingen nauwlettend. Hierdoor kunnen we u steeds beter informeren over de mogelijkheden binnen uw situatie. Ondertussen kunt u zich alvast oriënteren op de verschillende modellen, indelingen, materialen en afwerkingen van een familiewoning.
Wat betekent familiewoning vergunningvrij?
Een familiewoning vergunningvrij betekent dat u in bepaalde situaties geen omgevingsvergunning nodig heeft om een familiewoning op het erf van een bestaande woning te plaatsen. Dit geldt alleen wanneer de woning voldoet aan de voorwaarden. Denk aan de plek op het perceel, het gebruik door familieleden en de geldende bouwregels.
Voor wie is een familiewoning bedoeld?
Een familiewoning is bedoeld voor familieleden die zelfstandig en met voldoende privacy dicht bij hun familie willen wonen. Denk aan senioren, mensen met een beperking of familieleden die extra ondersteuning nodig hebben. Zo blijft iedereen zelfstandig wonen, terwijl hulp en gezelschap dichtbij zijn.
Wie mag er in een familiewoning wonen?
Een familiewoning is bedoeld voor directe familieleden. Denk bijvoorbeeld aan ouders, kinderen of schoonouders die zelfstandig willen wonen, maar wel dicht bij familie willen blijven. De woning is niet bedoeld voor verhuur aan derden of voor gebruik als gewone tweede woning.
Mag een familiewoning overal op het perceel worden geplaatst?
Nee, een familiewoning mag niet zomaar overal op het perceel worden geplaatst. In veel gevallen moet de woning op het achtererfgebied staan en moet er voldoende ruimte overblijven op het perceel. Ook kunnen er aanvullende aandachtspunten zijn, bijvoorbeeld bij monumenten, beschermde gebieden of bijzondere bestemmingen.
Kan ik mij nu al oriënteren op een familiewoning?
Ja, juist nu is het verstandig om u alvast te oriënteren. U krijgt dan inzicht in de mogelijkheden op uw perceel, de gewenste indeling, de afwerking en de stappen die nodig zijn. Zo bent u goed voorbereid wanneer de regels verder worden ingevoerd en duidelijker worden. Hulp nodig? Plan een adviesgesprek in en laat u adviseren.
Onze adviseurs helpen u graag vrijblijvend.